در این روزها که قهوه تبدیل به انتخاب اولِ نسل جدید برای شروع پرانرژیِ یک روز کاری و پرمشغله شده است، بحث دستگاهها و روشهای دمآوری این نوشیدنی بسیار داغ است. از طرفی، برخی افراد عاشق طعم و روش تهیه قهوهای هستند که با استفاده از دستگاههای قهوهساز کلاسیک آماده شده است و از طرفی دیگر، دستهای دیگر از قهوهنوشها از طعم بولد و کرمای ضخیم اسپرسو که طعم و عطر قهوه را تحت فشار زیاد استخراج میکند، لذت میبرند. با وجود اینکه هر دوی این دستگاهها برای تهیه یک فنجان قهوه خوب کاربرد دارند، اما در عمل، از نظر کاربرد، روش تهیه، بافت، طعم و عطر نوشیدنی نهایی با هم تفاوتهایی دارند. در این مطلب قصد نداریم که برتری یک روش دمآوری نسبت به دیگری را به شما ثابت کنیم، بلکه فقط تفاوتهای قهوهساز و اسپرسوساز را با هم بررسی میکنیم.
معرفی قهوهساز
قهوهسازها دستگاههای متداولی هستند که برای دمآوری قهوه در منزل یا در کافهها استفاده میشوند. هر کدام از انواع قهوهسازها از روشهای مشخصی برای استخراج قهوه استفاده میکنند، اما به صورت کلی این دسته از قهوهسازها به کمک چکه کردن آب داغ روی دانههای قهوه و انتقال آن از فیلتری که دانههای قهوه را درون خود نگه داشته است، عطر و طعم قهوه را استخراج میکنند.
طراحی ساده، نیاز به کسب مهارت بیشتر برای دمآوری یک نوشیدنی یکپارچه، طعم روانتر، قابلیت دمآوری از انواع رستهای قهوه و امکان تهیه چندین فنجان نوشیدنی در یک مرتبه دمآوری از جمله ویژگیهای قهوهسازها هستند.
انواع قهوهسازهای خانگی
روشها و دستگاههای قهوهساز متنوعی برای استفاده خانگی وجود دارند و انتخاب قهوهساز مناسب به نیازها و انتظار نهایی کاربر از طعم و عطر نوشیدنی بستگی دارد. در کل، متداولترین انواع قهوهسازهای خانگی شامل موارد زیر میشود:
- دستگاه قهوهساز دریپ کافی
- دستگاههای سینگل سرو
- پروکولاتورها
- فرنچپرس
- ابزارهای پوراور شامل دستگاه کمکس، سایفون و…
معرفی اسپرسوساز
دستگاه اسپرسوساز یک ابزار دمآوری قهوه تخصصی است که با تحت فشار قرار دادن قهوه و انتقال آب از سایز سابه پودری قهوه، یک فنجان قهوه با طعم بولد با کرمای مخصوص ایجاد میکند. در واقع، برای تهیه انواع نوشیدنیهای بر پایه اسپرسو نیاز است که یک شات اسپرسو را آماده کنیم و آن را با نسبتهای متفاوتی از شیر و مواد دیگر ترکیب کنیم تا انواع متنوع نوشیدنیهای دیگر مثل لاته، ماکیاتو یا کاپوچینو را آماده کنیم.
انواع دستگاههای اسپرسوساز
دستگاههای اسپرسوساز از دید ظرفیت و کاربرد به دو دسته تقسیم میشوند:
- اسپرسو سازهای خانگی
- دستگاههای صنعتی
از دید نحوه عملکرد به سه دسته تقسیم میشوند:
- اسپرسوسازهای تمام اتوماتیک
- اسپرسوسازهای نیمه اتوماتیک
- اسپرسوسازهای دستی
البته که برای کار با این دستگاهها لازم است که با اجزای دستگاه اسپرسو و از همه مهمتر روش تهیه اسپرسو با دستگاه اسپرسوساز به خوبی آشنایی داشته باشید، اما این سوال پیش میآید که چه تفاوتهایی بین اسپرسوساز و سایر دستگاههای کلاسیک قهوهساز وجود دارد و آیا روش قهوه اسپرسو نسبت به قهوهسازهای دیگر برتری خاصی دارد؟
مهمترین تفاوتهای اسپرسوساز و قهوهساز
قهوهسازها و اسپرسوسازها از نظر نوع عملکرد دستگاه، روش تهیه قهوه، سایز سابه موردنیاز و موارد دیگر با هم تفاوتهایی دارند و در نتیجه نوشیدنیهایی با طعم و عطر متفاوت تهیه میکنند. از جمله مهمترین تفاوتهای بین این دو روش دمآوری عبارتند از:
روش دمآوری یا استخراج
قهوهسازها به کمک قانون جاذبه و با چکه کردن آب داغ روی دانههای قهوه، عطر و طعم قهوه را استخراج میکند، در حالی که اسپرسوساز برای استخراج طعم و عطر، آب داغ را تحت فشار زیاد از پودر قهوه موجود در پرتافیلتر عبور میدهد.
رست قهوه مورد نیاز
درجه رست متوسط بهترین سطح رست برای استفاده در قهوهسازها است تا پروفایل طعمی متوازنی از این نوشیدنی بدست بیاید. در حالی که درجه رست تیره بهترین سطح رست برای اسپرسو است تا طعم بولد و غلیظی از نوشیدنی بهدست بیاید.
زمان لازم برای دم آوری
مدت زمان دمآوری در قهوهسازها به ابزار دمآوری و میزان قهوه بستگی دارد و معمولا بین 3 تا 5 دقیقه متغییر است. در مقابل، دستگاه اسپرسوساز برای تهیه یک شات اسپرسو سینگل به 20 تا 30 ثانیه و برای یک شات اسپرسو دابل به 40 تا 60 ثانیه زمان نیاز دارد.
سایز سابه موردنیاز
وابسته به اینکه از کدام یک از انواع قهوهساز استفاده میکنید باید سایز آسیاب مناسب قهوه از متوسط تا درشت را تهیه کنید، اما برای استفاده از اسپرسوساز باید از پودر قهوه ریز استفاده کنید تا یک شات نوشیدنی بولد تهیه کنید.
بافت و طعم نوشیدنی
قهوهسازها یک فنجان قهوه ملایمتر با طعمهای متنوع را تهیه میکند، در حالی که اسپرسوسازها یک شات قهوه متمرکز، بولد و غلیظتری را تهیه میکند. از نظر بافت نوشیدنی هم، قهوه سازها یک نوشیدنی روانتر و سبکتر تهیه میکنند و در مقابل روی شات اسپرسو یک لایه کرمای ضخیم و خامهای قرار میگیرد.
میزان کافئین
میزان کافئین قهوه در انواع قهوهسازها وابسته به نوع ابزار مورد استفاده متفاوت است، اما به طور کلی نوشیدنی قهوهسازها میزان کافئین کمتری نسبت به یک شات اسپرسو دارند. قهوهسازها در هر 225 میلیلیتر قهوه، حدود 95 تا 165 میلیگرم کافئین و اسپرسوسازها در همین میزان قهوه بین 375 تا 520 میلیگرم کافئین ایجاد میکند.
قیمت دستگاه
بسیاری از انواع قهوه سازها نسبت به دستگاه اسپرسوساز قیمت مناسبتری دارند. خصوصا دستگاههای اسپرسوساز کاملا اتوماتیک و دستگاههایی که ویژگیهای پیشرفتهتری دارند قیمت بالایی دارند.
موارد استفاده
قهوهسازها گزینه مناسبی برای تهیه چندین فنجان قهوه هستند و در مقابل اسپرسوسازها یک یا دو شات اسپرسو سینگل یا دابل را تهیه میکند که ممکن است به عنوان نوشیدنی پایه در انواع قهوههای ترکیبی از جمله لاته، کاپوچینو یا امریکانو مورد استفاده قرار بگیرد.
سادگی استفاده
تهیه قهوه با اسپرسوساز بر اساس نوع دستگاه متفاوت است و نیاز به مهارت دستی کمی دارد. در مقابل، استفاده از قهوهسازها کمی پیچیدهتر است و نیاز به مهارت دستی و دانشی بیشتر کاربر دارد.
یک پیشنهاد خواندنی: برای یادگیری اصولی طرز کار دستگاه اسپرسوساز دلونگی، این راهنما را بخوانید.
تعداد سرو به ازای هر مرتبه دمآوری
اسپرسوسازها یک یا دو شات قهوه تهیه میکنند، در حالی که اکثر قهوهسازها برای تهیه چندین فنجان قهوه مناسب هستند.
مقایسه ویژگیهای اسپرسوساز و قهوهساز
با بررسی جدول زیر، در یک نگاه، مهمترین تفاوتهای بین این دو دستگاه را میبینید:
| ویژگی |
قهوهساز |
اسپرسوساز |
| روش دمآوری یا استخراج |
استخراج بر اساس قانون جاذبه، خیساندن قهوه و انتقال آب از قهوه درون فیلتر |
استخراج تحت فشار |
| رست قهوه مورد نیاز |
معمولا رست متوسط استفاده میشود |
معمولا رست تیره استفاده میشود |
| زمان لازم برای دمآوری |
زمان طولانیتر وابسته به ابزار دمآوری |
مدت زمان کوتاهتر |
| سایز سابه مورد نیاز |
متوسط تا درشت وابسته به نوع ابزار |
پودر ریز |
| بافت و طعم نوشیدنی |
بافت سبکتر و بدون کرما
طعم ملایمتر با طعمهای متنوع |
بافت ضخیمتر همراه با کرما
طعم متمرکز، بولد و غلیظتر |
| میزان کافئین |
کافئین کمتر |
کافئین بیشتر |
| قیمت دستگاه |
ارزانتر |
گرانتر |
| موارد استفاده |
برای تهیه چندین فنجان |
تهیه یک یا دو شات اسپرسو سینگل یا دابل و حتی استفاده در سایر نوشیدنیهای ترکیبی با قهوه |
| سادگی استفاده |
به مهارت دستی و دانشی کاربر احتیاج دارد |
بدون نیاز به دخالت کاربر و مهارت خاص |
| تعداد سرو به ازای هر مرتبه دمآوری |
چندین فنجان |
یک یا دو شات |
و در آخر..
اسپرسوساز بهتر است یا قهوهساز؟ در حقیقت، پاسخ درستی برای این سوال وجود ندارد. هر قهوهنوشی وابسته به نوع نیاز و ذائقه خود پاسخ متفاوتی به این سوال دارد. تفاوتهای عملکردی بین دستگاه قهوهساز و اسپرسوساز بالطبع باعث ایجاد تفاوت در طعم و عطر نهایی نوشیدنی میشود و همین موضوع عامل تعیینکنندهای در انتخاب یکی از این دو روش دمآوری قهوه است. بنابراین، افراد با توجه به شرایط، امکانات موجود و انتظارشان از نوشیدنی نهایی ممکن است یکی از این دو دستگاه را برای تهیه فنجان نوشیدنیشان انتخاب کنند.