چند وقت پیش یکی از مشتریان تعریف میکرد که به واسطه یکی از دوستان یا آشنایان ساکن کشورهای خارجی، دانه قهوه با کیفیت و اصل پیدا کرده بود و دوستانش را برای صرف قهوه به منزل دعوت کرده بود. قبل از آمدن مهمانها، دانههای قهوه را در اندازه متوسط آسیاب کرده بود و قصد داشت با دستگاه اسپرسو ساز خانگی برای آنها قهوه درست کند. نکته داستان را متوجه شدید؟ البته این مشتری عزیز خوش شانس بود. دوستانش قهوه نوش حرفهای بودند و به او در درست کردن اسپرسو کمک کرده بودند. اگر هنوز نکته و اشکال کار تجربه این مشتری عزیز را متوجه نشدهاید، حتما مطلب زیر در مورد آسیاب قهوه را بخوانید. مرحله آسیاب قهوه به اندازه مرحله دمآوری آن دارای اهمیت است و در درست کردن یک قهوه عالی به ما کمک میکند. باید بدانیم که دستگاههای آسیاب قهوه با آسیاب معمولی متفاوت است و انواع مختلفی دارد. علاوه بر این، برای دم کردن قهوه با کمک ابزارهای مختلف به ابزارهای آسیاب و اندازه سابه متنوعی نیاز داریم.

آسیاب مقادیر کم قهوه، موجب حفظ تازگی کیفیت قهوه میشود
سایز مناسب قهوه برای دم افزارهای مختلف
مطمئنا میدانید که برای دم کردن قهوه ترک، اسپرسو و یا قهوه فرانسوی به ابزار و دستگاههای خاصی نیاز دارید. اما آیا میدانستید که برای استفاده از هر کدام از این ابزارهای دمآوری نیاز به اندازه سابه مشخصی از دانههای قهوه داریم؟ در ادامه 5 سایز قهوه برای 5 روش معمول دمآوری قهوه را آوردهایم و در انتها یک جدول سایز مناسب قهوه در دمآوریهای مختلف گفته میشود.
درجه آسیاب قهوه ترک
یکی از مولفههای مهم در تهیه قهوه ترک درجه آسیای خیلی ریز (Extra Fine) آن است که باید در حد پودر قند یا آرد باشد. دلایل متعددی برای چنین انتخابی وجود دارد؛ تفالههای قهوه بخشی جداییناپذیر این نوشیدنی است که باید در فنجان وجود داشته باشد. آب فقط برای مدت کوتاهی در طول فرایند دمآوری با قهوه تماس دارد. بنابراین ریز بودن سابه برای ایجاد سطح تماس کافی با قهوه و عصارهگیری بهتر عطر و طعم آن لازم است. بهعلاوه ریز بودن ذرات به ایجاد کف روی سطح قهوه کمک میکند که از بارزههای مهم قهوه ترک است. اگر مایل به استفاده از قهوه از پیش آسیا شده نیستید، با سرمایهگذاری روی یک دستگاه آسیا که سابهای به این ریزی به دست میدهد، میتوانید همیشه قهوهای خوش عطر و طعم که تازگیاش نیز حفظ شده برای خود دم کنید.
درجه مناسب آسیاب قهوه اسپرسو
سابه مناسب قهوه اسپرسو ریز (Fine) است اما نه به اندازه ساب قهوه ترک. دلیل اصلی این موضوع این است که اسپرسو در مدت زمان بسیار کوتاهی درست میشود. بنابراین باید سابه قهوه به حدی ریز باشد که عصارهگیری در این مدت کوتاه به میزان کافی انجام شود. بهعلاوه اسپرسو از طریق رد شدن آب با فشار بالا از روی سابه قهوه دم میشود. اگر سابه به اندازه کافی ریز باشد به هم فشرده شده و باعث میشود آب به اندازه کافی در بستر قهوه باقی بماند و یک اسپرسوی عالی درست شود.
با تمام این توضیحات اگر سابه خیلی ریز باشد، آب به مدت خیلی طولانی داخل بستر قهوه میماند و زمان دمآوری قهوه را بیش از حد افزایش میدهد و موجب بیشعصارهگیری و تلخی زیاد نوشیدنی میشود. به همین دلیل شاید بهتر باشد اسپرسو را با چند درجه آسیای مختلف دم کنید تا به طعم ایدهآل خود برسید. همچنین سایز آسیاب برای تهیه اسپرسو با نانوپرسو مشابه سایز آسیاب اسپرسوساز برقی است. (ترجیحا، کمی درشتتر باشد.)
یک پیشنهاد خواندنی: منظور از عصارهگیری زیاد، کم یا متعادل (بالانس) چیست؟
درجه آسیاب قهوه فرنچپرس
برای دمآوری قهوه با فرنچپرس به سابه متوسط تا درشت دانه قهوه نیاز داریم. البته دانههای قهوه خیلی هم نباید درشت باشد. سایز 0.75 تا 1 میلیمتر مناسبترین سایز سابه برای فرنچ پرس است. اگر سایز سابه خیلی درشت باشد، طعم قهوه ضعیف میشود و برعکس، اگر سایز سابه خیلی ریز باشد، طعم قهوه بسیار قوی یا تلخ میشود. از آنجایی که با استفاده از فرنچ پرس قهوه به روش غوطهوری دمآوری میشود، زمان دمآوری قهوه با فرنچ پرس کمی طولانیتر (سه تا چهار دقیقه) است، به همین دلیل سابه قهوهِ درشت نتیجه بهتری میدهد.
درجه آسیاب قهوه برای موکاپات
از آنجایی که در دمآوری قهوه با موکاپات هم آب فقط برای مدت کوتاهی با قهوه در تماس است، سابه ریز (متوسط تا پودر) گزینه مناسبی برای دم کردن یک نوشیدنی ایدهآل است. بااینحال مطمئن شوید که اندازه سابه از آنچه برای دستگاه اسپرسوساز استفاده میکنید، کمی درشتتر باشد. برای مثال اندازهای در حدود اندازه دانههای شکر را هدف بگیرید.
سایز مناسب قهوههای دریپ کافی (دمی چکهای)
در تهیه قهوه با دمافزارهای چکهای در اکثر موارد سابه با اندازه متوسط ایدهآل است. بهعنوان یک قاعده کلی اگر طعم قهوه برای شما زیادی قوی است، اندازه سابه هم زیادی ریز بوده و اگر طعم قهوه زیادی ضعیف است اندازه آن زیادی درشت بوده است.
جدول درجههای مختلف آسیاب قهوه:
| روش دمآوری |
ابزار دمآوری قهوه |
مرجع سنجش |
اندازه دانه به میلیمتر |
درجه آسیاب |
| روش چکهای |
کمکس |
سماق |
0.75 |
متوسط – Medium |
| V60 |
سماق رو به پایین |
0.75 |
متوسط – Medium |
| اوریگامی |
سماق رو به پایین |
0.75 |
متوسط – Medium |
| روش غوطهوری |
فرنچپرس |
سماق رو به بالا |
1 |
متوسط تا درشت – Medium to Coarse |
| جذوه (قهوه ترک) |
آرد |
0.1 |
پودر – Extra Fine |
| روش تحت فشار |
اسپرسو |
نمک |
0.3 |
ریز – Fine |
| موکاپات |
نمک |
0.5 |
متوسط تا پودر – Medium to Fine |
| ایروپرس |
سماق |
0.5 |
متوسط تا پودر – Medium to Fine |
اندازه سابه مناسب برای روشهای مختلف دمآوری قهوه یکی از مولفههای مهم در دمآوری یک قهوه فوقالعاده است.
اهمیت آسیاب قهوه در منزل
آسیاب قهوه در خانه مزایایی دارد که در زیر به چند مورد قابل تامل آن اشاره میکنیم:
- پیچیدن رایحه و عطر دلانگیز قهوه قبل از دم کردن و اتمام قهوه
- حفظ تازگی قهوه را میتوان مهمترین مزیت آسیاب قهوه در منزل دانست
- سفارشی سازی و کنترل اندازه قهوه برای دستگاه دم آوری مورد نظرمان مانند فرنچ پرس، موکاپات، دستگاه اسپرسوساز و …
- امکان ترکیب دانهها و آسیاب این ترکیب دلخواه
- صرفه جویی در هزینهها با ماندگاری طولانیتر در نگهداری دانههای قهوه
معرفی و مقایسه انواع آسیاب قهوه
با ورود تکنولوژی به دنیای قهوه، دیگر زمان سابیدن دانههای قهوه با دستگاههای معمولی آسیاب سرآمده است. امروزه انواع متنوعی از دستگاههای آسیاب قهوه به بازار آمده است که با توجه به نیازتان میتوانید از انواع آنها استفاده کنید.
دستهبندی دستگاه آسیاب قهوه از نظر نحوه کارکرد:
به طور کلی، از نظر نحوه کارکرد ابزارهای آسیاب قهوه در دستهبندی دستگاههای دستی و اتوماتیک قرار میگیرند:
- دستگاههای آسیاب قهوه اتوماتیک
- دستگاههای آسیاب قهوه دستی
دستگاههای آسیاب قهوه اتوماتیک:
با استفاده از دستگاههای اتوماتیک، دیگر لازم نیست زمان زیادی را برای آسیاب کردن دانههای قهوهتان صرف کنید. فقط کافی است، دستگاه را روشن کنید، تنظیمات آن را انجام دهید، دانههای قهوه را در آن بریزید و طبق دستورالعمل آن را روشن کنید. در عرض چند دقیقه و بدون زحمت اضافی دانههای قهوه شما به سایز موردنظر میرسند.

برای کاربری که آشنا به آسیاب قهوه نیست، کار با دستگاه اتوماتیک، راحتتر و سریع است
دستگاههای آسیاب قهوه دستی:
اکثر آسیاب دستیها از آج به جای تیغ استفاده میکنند و این یک مزیت مهم برای آسیابهای دستی به شمار میرود. البته که کارکرد آن با دستگاههای اتوماتیک یکسان است اما در این دستگاهها نیاز به تلاش انسانی بیشتری است. این دستگاهها برای کسانی که عاشق ایدههای قدیمی برای انجام دادن کارها هستند، مناسب است. برای آشنایی بیشتر مقاله راهنمای انتخاب آسیاب دستی را مطالعه نمایید.

معمولا روش استفاده از آسیاب دستی برای علاقهمندان به روشهای سنتی جذابتر است
دسته بندی دستگاه آسیاب قهوه از نظر ساختار و روش آسیاب:
اما از نظر ساختار و روش آسیاب، این ابزارها در چهار دستهبندی زیر قرار میگیرند:
- دستگاههای آسیاب تیغهای
- دستگاههای آسیاب آج دار یا متهای
- دستگاه آسیاب قیفی مخروطی
- دستگاه آسیاب صفحهای (تخت) یا دیسکی
دستگاههای آسیاب تیغهای:
این دستگاهها از نظر قیمتی بسیار مقرون به صرفه هستند و با استفاده از تیغ، دانههای قهوه را آسیاب میکند. کارکرد این دستگاه مثل عملکرد غذاسازها در آشپزخانهها است. اما این دستگاه نمیتوانند دانههای قهوه را در اندازه یکسان و یکپارچهای آسیاب کنند و در نتیجه ممکن است بخشی از دانههای قهوه پودر شوند و بخش دیگر در سایز درشت تا متوسط باقی بمانند.
از آنجایی که اندازههای مختلف دانههای قهوه ممکن است در میزان استخراج عطر و طعم قهوه متفاوت باشد، بنابراین، فنجان قهوه شما طعم یکدستی نخواهد داشت. علاوه بر این، در بعضی مدلهای آسیاب تیغهای، تیغهها بر اساس کار کردن داغ میشود و دانههای قهوه را میسوزاند. این موضوع بر طعم نوشیدنی نهایی بسیار تاثیرگذار است. اما اگر انتظار بالایی از طعم قهوهتان ندارید، این دستگاههای تیغهای ابزار مناسب و مقرون به صرفهای برای شما هستند.
دستگاههای آسیاب آج دار یا متهای:
دستگاههای آسیاب آج دار دارای دو دیسک همراه با دندانههایی است که یک دیسک به دستگاه متصل است و دیگری به صورت چرخان عمل میکند. برخلاف دستگاههای تیغهای، این دستگاههای آجدار قهوه را به صورت یکدست آسیاب میکنند و میتواند دانههای قهوه درشت را هم پودر کند. وجود فاصله بین آجها، اندازه دانههای قهوه را مشخص میکند و این فاصله (برای به دست آوردن اندازههای مختلف دانه قهوه، از درشت تا پودر) قابل تنظیم است.
این دستگاههای آسیاب آجدار هم به صورت دستی و هم به صورت الکتریکی در بازار موجود است. نوع دستی آن برای شرایط سفر و کمپها مناسب است. آجهای این دستگاه بیشتر از سرامیک یا استیل ساخته میشوند که نوع استیل آن ارزانتر است اما ممکن است مدت زمان زیادی برای شما کار نکند.
دستگاههای آسیاب مخروطی و صفحهای، زیر مجموعه دستگاههای متهای قرار میگیرند. شکل رینگ این دو دستگاه مهمترین عامل تمایز این دو نوع دستگاه آسیاب به شمار میرود.
دستگاه آسیاب قیفی مخروطی:
این دستگاهها با قرار دادن قهوه در میان دو صفحه موجدار فلزی یا سرامیکی که با هم درگیر و جفت میشوند، آنها را خرد و تبدیل به پودر میکند. قابلیت تنظیم این صفحهها برای بهدست آوردن سایزهای مختلف دانه قهوه از جمله مزایای این دستگاه است. علاوه بر این، این دستگاهها مانع حرارت و گرمای بیش از حد قهوه و در نتیجه مانع از دست رفتن عطر قهوه میشود.
این دستگاهها نسبت به نوع صفحهای دارای دقت عمل بیشتری است، برشهای 60 درجهای دارد و براساس درجه تنظیم میشوند. تیغههای این مدل حدود 750 تا 1000 کیلوگرم قهوه را میتواند آسیاب کند و پس از آن باید تعویض شوند.
دستگاه آسیاب صفحهای (تخت) یا دیسکی:
دستگاه آسیاب صفحهای یا دیسکی دو رینگ آج دارند که نسبت به کف دستگاه به صورت عمودی (یکی به سمت بالا و دیگری به سمت پایین) متصل شده است. دانههای قهوه در میان این دو مته قرار میگیرد و در میان این دو مته آسیاب میشوند. در این طراحی، برشهای 90 درجهای شکل میگیرد.
این دستگاه نسبت به مدل مخروطی ارزانتر است. نوع خانگی این دستگاهها حدود 200 کیلوگرم دانه قهوه را میتواند آسیاب کند. مانند آسیاب مخروطی قهوه، نوع دیسکی نیز دارای انواع صفحههای سرامیکی یا استیل است و با تغییر فاصله آنها میتوانید اندازه دانههای قهوه بهدست آمده را تغییر دهید.
و در آخر..
الان نظرتان در مورد آسیاب قهوه چیه؟ قابل حدس است که آشنایی با دلیل اهمیت آسیاب قهوه در منزل و انواع ابزارهای آسیاب ممکن است نظر شما را در مورد آن تغییر داده باشد. شاید بهتر باشد، دفعه بعد دانههای قهوه خود را در خانه آسیاب کنید و تغییر یا عدم تغییر طعم قهوه را بسنجید. اگر هم جز آن دسته افرادی هستید که یا دستگاه آسیاب ندارید و یا مایل به ریسک کردن نیستید، بهتر است از مراکز معتبر فروش قهوه، دان قهوه آسیاب شده مناسب دستگاه خودتان را تهیه کنید و این بار با اندکی دقت بیشتر.